Het drijfveren profiel bestaat uit de volgende kernelementen:
- Drijfveren
- Aversie
- Energiebalans
- Tijdsbeleving
- Scherp randje
Persoonlijke Drijfveren
Persoonlijke drijfveren zijn de kernmotivaties die ons gedrag, beslissingen en interacties met anderen sturen. Ze omvatten zowel bewuste als onbewuste verlangens en behoeften. Het doel van het begrijpen van persoonlijke drijfveren is om individuen en organisaties te helpen deze in kaart te brengen en te gebruiken voor persoonlijke groei, verbeterde teamdynamiek en effectievere leiderschapsstijlen. In de praktijk kunnen drijfveren gebruikt worden om werknemerstevredenheid te verhogen, loopbaanadvies te geven en teams samen te stellen die complementair aan elkaar zijn.
Aversie
Aversie verwijst naar de instinctieve weerstand, irritatie of negatieve reacties die we hebben tegen bepaalde gedragingen of situaties. Het herkennen van aversies kan helpen bij het voorkomen van persoonlijke en professionele conflicten door een beter begrip van wat stress of ongemak veroorzaakt. Aversies kunnen zowel in persoonlijke relaties als in werkomgevingen worden geïdentificeerd, waardoor mensen strategieën kunnen ontwikkelen om deze te beheren of te vermijden.
Een aversie is nooit gericht op gedrag van een ander dat voortkomt uit de kracht, maar altijd op het gedrag dat voortkomt uit de valkuil van die kleur.
Iemand kan ook een aversie hebben tegen de valkuilen van zichzelf. Wanneer iemand een aversie heeft tegen de eigen grootste drijfveren, spreken spreken we van een balancerende werking. Mocht iemand doorslaan in het gedrag, waardoor valkuil gedrag opkomt, krijgt zo iemand er zelf een weerstand tegen, wat een ingebouwde correctie geeft.
Energiebalans
De energiebalans analyseert hoe verschillende activiteiten, interacties en omgevingen onze energie beïnvloeden, zowel in positieve zin (energiegevend) als negatieve zin (energievretend). Dit begrip is cruciaal voor het handhaven van welzijn en het voorkomen van burn-out. Het doel is om een omgeving en een reeks activiteiten te creëren die de energiebalans optimaliseren. Praktisch gezien kan dit leiden tot aanpassingen in werklast, taakverdeling en het creëren van een ondersteunende bedrijfscultuur.
De energiebalans is een nuttig instrument bij werving en selectie. Door te kijken of een nieuwe functie de kandidaat energie op gaat leveren, kunnen zowel kandidaat als HR deze factoren meenemen in de beslissing.
Tijdsbeleving
Tijdsbeleving geeft weer in welk deel van de tijd mensen het meeste van hun aandacht steken. Door inzicht te krijgen in iemands tijdsbeleving kunnen organisaties en individuen beter begrijpen welke delen van de tijd belangrijk voor ze zijn, en waar hun blinde vlekken zitten. Het deel waar de grafiek het hoogst is, is het deel van de tijd waar mensen het meeste aandacht aan besteden in hun besluitvorming, in hun verhalen en ook in het vinden van hun referenties voor wat ze normaal vinden.
Helemaal links op de tijdlijn staat ‘Toen’, als eerste begin van de tijd. Veel mensen maken zich niet zo druk om de periode die zich uitstrekt tot het begin van de tijd. Voor mensen met zilver is het daarentegen wel relevant. Ze houden rekening met allerlei scenario’s, zelfs met scenario’s die alleen maar bestaan in hun voorstellingsvermogen. Dat strekt zich uit van de verre toekomst tot het allereerste begin. Je zou dat een soort spirituele verbinding met ‘De Flow’, het universum of met een tijdloze beleving van alle mogelijke gebeurtenissen tegelijkertijd kunnen noemen. Gelukkig beleeft niet iedereen het zo uitgebreid, want dat is wel erg veel informatie. Voor mensen met veel Zilver kan zo’n intense beleving echter prima een dagelijks terugkerende ervaring zijn, die zowel prachtig als uitdagend is.
Iets minder ver op de tijdlijn aan de linkerkant staat het ‘Eerste verhaal’, een indicatie voor een oorsprongsverhaal waarmee vooral mensen met Paars in hun profiel zich mee identificeren. Dat kan een scheppingsverhaal zijn, maar ook een verhaal over het ontstaan van een bedrijf, situatie of familie. Zij gebruiken dit als een soort referentiepunt, waarbij veel dingen die later op de tijdlijn gebeuren, gerelateerd worden aan dit eerste verhaal.
Vervolgens komen we ‘Afspraken’ tegen. Afspraken liggen doorgaans in het verleden en zij zijn met name belangrijk voor mensen met veel Blauw in hun profiel. Zoals het verhaal over de oorsprong een referentie is voor mensen met Paars, zo is het moment van de afspraak het referentiepunt voor mensen met Blauw. Voor alles wat ze doen of meemaken gaan ze in hun beleving weer terug naar dat punt, om te checken of alles nog klopt met die afspraak en een logisch vervolg heeft.
Het ‘Nu’ is het huidige moment. Voor iedereen belangrijk, want hier gebeurt het. Mensen met rood leven intens in het nu. Zij zijn emotioneel en hun werkelijkheid wordt erg bepaald door wat er op dit moment gebeurt. Ze kijken minder terug en vooruit. Strategisch denken en handelen is voor hen dan ook minder voor de hand liggend.
Voor mensen met voornamelijk blauw in hun profiel zijn de ‘Gevolgen’ van de afspraken die gemaakt zijn een eindstation van hun belevingswereld. Zij hebben de neiging om niet zo veel en zo vaak verder te denken dan de gevolgen die deze afspraken hebben. Ze denken vooruit tot aan de geldigheidsduur van de afspraken, maar niet daar voorbij.
‘Belangen’ staan iets verder naar rechts op de tijdlijn. Deze liggen nog iets verder in de toekomst dan ‘Gevolgen’. Het staat voor de belangen die mensen hebben. Wanneer de ‘Gevolgen’ al zijn uitgewerkt, dan hebben mensen nog steeds een bepaald belang bij wat die gevolgen veroorzaakt hebben in hun leven. Mensen met veel Groen in hun profiel hebben een tijdsbeleving vanaf het ‘Nu’ tot aan deze gevolgen, waarbij ze bij alles wat ze doen nadenken over wat voor gevolgen gebeurtenissen, beslissingen en acties hebben voor de mensen om hen heen.
Weer iets voorbij dit groene station liggen de doelen van de mensen met veel Oranje. Zij kunnen zich makkelijk in de middellange termijn toekomst verplaatsen met hun beleving, en tactisch toewerken naar deze doelen. Die doelen vullen daarmee een flink deel van hun belevingswereld op. Dat is ook te zien aan een verminderde interesse in het ‘Nu’, waar ze de valkuil hebben om brokken te maken om hun doelen te behalen.
Iets soortgelijks geldt voor ‘Scenario’s’ en ‘Strategie’, iets waar vooral mensen met veel Geel in hun profiel zich veel mee bezighouden in hun aandacht. Het moet nog gaan gebeuren, maar zij besteden er veel aandacht aan om scenario’s door te denken en plannen en strategieën te vormen. Het gaat af van hun beleving van het ‘Nu’, waardoor ze nog wel eens afwezig over kunnen komen.
Dat brengt ons bij het ‘Ooit’, de verre toekomst waar mensen met Zilver in hun profiel zich weer mee bezig houden. Zij zijn met hun aandacht werkelijk overal tegelijk, wat ze soms verstrooid kan laten overkomen, maar ook een zeer breed spectrum geeft in hun oordeelsvorming.
Scherp randje
Het ‘scherpe randje’ betreft de meer uitdagende aspecten van iemands persoonlijkheid die onder stress of druk naar voren komen. Het identificeren van deze eigenschappen kan helpen bij persoonlijke ontwikkeling door bewustwording van hoe deze trekken interpersoonlijke relaties en werkprestaties kunnen beïnvloeden. In de praktijk betekent dit het ontwikkelen van strategieën om deze eigenschappen te managen en positief in te zetten.
Als de energiegevers uit het energieprofiel niet aanwezig zijn, en er zijn te veel energievreters, dan treed vermoeidheid op. Als dit te lang duurt, gaat dit uiteindelijk over in uitputting. Mensen met veel mentale kracht (mentale weerbaarheid, veerkracht en uithoudingsvermogen) zullen dit uiteraard langer volhouden dan anderen, maar iedereen heeft een grens die hij of zij uiteindelijk bereikt.
Als dat gebeurt, dan slaan mensen door in hun valkuilen. Op de laatste pagina van een drijfveren profiel staat een diagram met drie rijen: kracht, valkuil en scherp randje. Als mensen dingen doen die op de onderste rij te vinden zijn, dan kun je er van uitgaan dat de energiebalans flink verstoord is en dat iemand geen kracht meer over heeft om tegen de onbalansen van zijn profiel te strijden. Wanneer dit gebeurt, treedt een soort overlevingsmodus op: de goede intentie achter gedrag die bij de valkuil nog wel aanwezig is, verdwijnt. Er is dan alleen maar meer zelfbehoud mogelijk, en het lukt iemand dan maar moeilijk om de tunnelvisie te verlaten waarmee dat schijnbaar bereikt moet worden. Ook voor anderen is het moeilijk om nog grip op iemand te krijgen, als die in deze modus zit. Het beste wat iemand zelf kan doen of waar anderen mee kunnen helpen, is het terugkrijgen van energie, waardoor iemand zich weer kan herpakken en in een constructievere stand terecht komt. In het energieprofiel is duidelijk af te lezen welke factoren moeten worden weggehaald (de energievreters) en wat juist aangebracht moet worden (de energiegevers). Iemand met veel groen als hoogste energiegever zal weer wat leuke mensen om zich moeten verzamelen, gezelligheid en harmonie om zich heen hebben om zich weer krachtig en prettig te voelen. Het gedrag zal dan ook sterk verbeteren, iets wat veel moeilijker te bereiken is door alleen op het gedrag te focussen en het ‘proberen beter te doen’.