Eerste doel van het gesprek: valideren
De kern van elk gesprek waarbij de drijfveren worden uitgelegd is het valideren van het drijfverenprofiel van de deelnemer. Dit proces van verificatie is cruciaal; het gaat erom te beoordelen of de resultaten van de drijfverenanalyse echt klopt met wat we waarnemen en horen tijdens onze interacties. Vanaf het eerste moment van de sessie zijn we als consultants gericht op het vangen van signalen die ons kunnen helpen bepalen of het profiel een accurate weerspiegeling is van de deelnemer.
Valideren binnen de context van het drijfveren gesprek betekent: het zorgvuldig verifiëren of het drijfveren profiel overeenkomt met wat we waarnemen tijdens het gesprek en de voorbeelden die de deelnemer aanhaalt. Dit proces is essentieel omdat het ons helpt vast te stellen of de resultaten van de drijfverenanalyse een getrouwe weergave zijn van de persoonlijkheid en motivaties van de deelnemer. Tijdens deze fase letten we op gedragingen, verbale en non-verbale communicatie, en specifieke situaties of gedragspatronen die de deelnemer deelt. Dit geeft ons inzicht in de nauwkeurigheid van het profiel en of er eventuele afwijkingen zijn die aandacht vereisen.
Wanneer een deelnemer zich bijvoorbeeld bij de start van het gesprek heel direct opstelt en initiatief toont, maar een profiel heeft met een hoge score op blauw en groen—wat wijst op bedachtzaamheid en mensgerichtheid—kunnen we vraagtekens zetten bij de nauwkeurigheid van dit profiel. Dit is een voorbeeld waarbij het profiel mogelijk niet overeenkomt met de waargenomen gedragingen.
Oorzaken van afwijkingen
Verschillen tussen het waargenomen gedrag en het profiel kunnen diverse oorzaken hebben, zoals:
- Een afwijkend zelfbeeld: De deelnemer heeft mogelijk een vertekend beeld van zichzelf.
- In laten vullen door een ander: Gebrek aan tijd of interesse kan ertoe leiden dat iemand anders de vragenlijst invult. Zelfs als de vragen worden ingevuld door iemand die de deelnemer heel goed kent, zoals een levenspartner, zijn significante afwijkingen te verwachten.
- Gebrek aan motivatie: De deelnemer is niet voldoende gemotiveerd om de tijd of de aandacht te investeren in het maken van de vragenlijst en/of het houden van het gesprek.
- Taalbarrières: Onvoldoende beheersing van de taal kan leiden tot misinterpretaties.
- Leerobstakels: Uitdagingen zoals dyslexie of een lager IQ kunnen de nauwkeurigheid beïnvloeden.
- Onveiligheid of wantrouwen: Er kan vrees zijn voor negatieve consequenties, zoals baanverlies of misbruik van informatie in een toxische werkomgeving.
Aanpak bij afwijkingen
Als we een significante afwijking in het profiel waarnemen, is het essentieel om te onderzoeken wat hieraan ten grondslag ligt:
- Afbeeldend zelfbeeld: Werk (eventueel in opeenvolgende sessies) met de deelnemer aan het ontwikkelen van een realistischer zelfbeeld, door reflectie en voorbeelden te bespreken.
- Ingevuld door een ander: Er zit maar één ding op: opnieuw doen van de vragenlijst. Als je uitlegt dat de bias (vooringenomenheid) van iemand anders een verkeerde uitslag geeft, kun je proberen de reden achter het niet zelf invullen te achterhalen. Vaak zul je die vinden in één van de andere bovengenoemde afwijkingen.
- Gebrek aan motivatie: Dit kan vaak worden toegeschreven aan onveiligheid of onvoldoende uitleg over het doel en nut van de analyse. Een heldere uitleg kan dit perspectief veranderen.
- Taalbarrière en leerobstakels: Bied aan om de vragenlijst opnieuw te doen en samen in te vullen, met extra aandacht voor het verduidelijken van vragen en termen.
- Onveiligheid of geen vertrouwen: Bespreek dit met de deelnemer en geef aan dat je dit wilt helpen oplossen. Geef je mogelijkheden hierin, maar zeker ook de grenzen daarvan duidelijk aan. Wees zorgvuldig in het doorgeven van deze informatie richting een opdrachtgever, zeker wanneer die verantwoordelijk is voor de cultuur.
Deze fase van valideren is fundamenteel voor het succes van het verdere traject. Het stelt ons in staat om een stevige basis te leggen voor waardevolle inzichten, adviezen, en het opbouwen van een vertrouwensrelatie. Door zorgvuldig te navigeren door deze initiële fase, verzekeren we dat het traject dat volgt zo relevant en impactvol mogelijk is voor de deelnemer.